• მაჩაბელი კიტი

    ხელოვნებათმცოდნე, ცენტრის მთავარი მეცნიერი თანამშრომელი, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი.
    სამეცნიერო კვლევის სფერო  –  გვიანანტიკური და ადრექრისტიანული  ხელოვნება  (პლასტიკა),  ქართული ქრისტიანული ხელოვნების გენეზისი, ლითონმქანდაკებლობა, ქრისტიანული იკონოგრაფია, თანამედროვე ქართული სახვითი ხელოვნება.
    საქმიანობა  –  ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის დეკორატიული გამოყენებითი ხელოვნების განყოფილების გამგე  –  1999-2006 წლებში; არის თბილისის სამხატვრო აკადემიის პროფესორი, მიჰყავს ძველი მსოფლიოს ხელოვნების ისტორიის კურსი.
    რჩეული ნაშრომები: 

    1. Позднеантичная торевтика Грузии, Тб., 1976;

    2. სვანეთის საგანძურიდან, თბ., 1982;

    3. ძველი საქართველოს ვერცხლი, თბ., 1982;

    4. Тбилиси, Мцхета,  М., 1981; 

    5. Stèles géorgiennes en pierre, Edizioni Arte e Moneta,  Lugano, 1997;

    6. ქართული ქვაჯვარები, თბ., 1998; 

    7.  ქართული ქრისტიანული ხელოვნება, ქვის რელიეფები, თბ., 2008; მეორე გამოცემა 2010 (თანაავტორი);

    8. ადრეული შუასაუკუნეების ქართული ქვაჯვარები, თბილისი 2008.

    სრული ბიბლიოგრაფია:

    1. არმაზისხევის ვერცხლის თასი ანტინოეს გამოსახულებით, საბჭოთა ხელოვნება,  N6, 1962;
    2. Две серебряные чаши из Армази, მოამბე,  N 3, 1962;
    3. Les medallions italiens provenants de Georgia,  Arte Lombarda,  X,  1, 1965;
    4. ირაკლი ოჩიაურის ჭედურობა, საბჭოთა ხელოვნება,  N3, 1967;
    5. აშოტ კუხის რელიეფი ტბეთიდან, მაცნე,  N5, 1968;
    6. Некоторые вопросы изучения художественного серебра в позднеантичной Грузии, მაცნე,  N4, 1969;
    7. ვერცხლის სურები არმაზიდან, ძეგლის მეგობარი,  N17, 1969;
    8. Серебряные фиалы из Армази, Тб., 1970;
    9. Ираклий Очиаури, М., 1971;
    10. ვერცხლის პატერა არმაზისხევიდან, ძეგლის მეგობარი,  N26, 1972;
    11. ვერცხლის ლანგარი ურეკიდან, ძეგლის მეგობარი,  N29, 1972;
    12. Группа памятников сасанидской торевтики в Грузии, მაცნე,   N 3, 1972;
    13. ქართული გამოყენებითი ხელოვნება კრებ: ქართული სახვითი ხელოვნება, თბ., 1974;
    14. ალდე კაკაბაძე, საბჭოთა ხელოვნება,  N10, 1974;
    15. გურამ გაბაშვილი, საბჭოთა ხელოვნება,   N4, 1975;
    16. მარკუს ავრელიუსის პორტრეტი ბაგინეთიდან, საბჭოთა ხელოვნება,   N7, 1975;
    17. ვერცხლის ჭურჭლის ფრაგმენტები ურეკიდან, ძეგლის მეგობარი,   N38, 1975;
    18. მელითონეობის ხელოვნება ძველ საქართველოში, საბჭოთა ხელოვნება,   N3, 1976;
    19. Позднеантичная торевтика Грузии, Тб., 1976;
    20. მხატვარ–კერამიკოსი რევაზ იაშვილი, საბჭოთა ხელოვნება,   N7, 1976;
    21. La toreutique géorgienne de la fin de l‛antiquité,  Bedi Kartlisa,  XXXIV,  1976;
    22. Традиции в раннесредневековой чеканке Грузии, ქართული ხელოვნებისადმი მიძღვნილი II საერთაშორისო სიმპოზიუმი, თბ., 1977;
    23. ქართული საერო ოქრომჭედლობის ისტორიიდან, საბჭოთა ხელოვნება,   N10, 1977;
    24. Основные проблемы позднеантичного искусства Грузии, Античность и античные традиции в культуре и искусстве народов Советского Востока, М.,1978;
    25. О грузинской светской чеканке, Средневековое искусство. Русь. Грузия, М., 1978;
    26. ტრადიციების პრობლემა შუა საუკუნეების ქართულ ოქრომჭედლობაში, საბჭოთა ხელოვნება,   N3, 1979;N
    27. სასანური სურა სვანეთიდან,  Ars Georgica,  8, 1980;
    28. ადრეული შუა საუკუნეების ქართული პლასტიკის ზოგიერთი თავისებურება, ძიებანი ქართულ სახვით ხელოვნებაში, თბ., 1981;
    29. Алде Какабадзе, М., 1981;
    30. Тбилиси-Мцхета, М., 1981  (ნ. ჯანბერიძესთან ერთად);
    31. სვანეთის საგანძურიდან, თბ., 1982;
    32. Некоторые иконографические схемы раннехристианской пластики Грузии, ქართული ხელოვნების IV საერთაშორისო სიმპოზიუმი,  თბ., 1983;
    33. ძველი საქართველოს ვერცხლი, თბ., 1983;
    34. ძველი ქართული ლითონმქანდაკებლობის ისტორიიდან, თსსა სამეცნიერო შრომების კრებული, თბ., 1983;
    35. ძველი ქართული პლასტიკის საწყისებთან (უსანეთის სტელა), საბჭოთა ხელოვნება,  N10, 1984;
    36. სოლიკო ვირსალაძე, საბჭოთა ხელოვნება,   N11, 1984;
    37. ქანდაკება და ქალაქი, საბჭოთა ხელოვნება,   N3, 1986;
    38. ადრეფეოდალური ხანის ქართული პლასტიკის ძეგლი, საბჭოთა ხელოვნება,   N10, 1986;
    39. К вопросу о восточных элементах в раннесредневековой пластике Грузии, Художественные памятники и проблемы Востока, Л-д., 1986;
    40. Изобразительное искусство Советской Грузии, Тб., 1987;
    41. ადრექრისტიანული ქართული პლასტიკის განვითარების ზოგიერთი თავისებურება,  Ars Georgica, 9, 1987;
    42. ქვაჯვარის გამოსახულება ძველ ქართულ რელიეფზე,  საბჭოთა ხელოვნება, 1, 1988;
    43. სტელის ფრაგმენტი სოფ. ნაღვარევიდან,  მაცნე,  N2, 1988;
    44. დავათის სტელის ადგილი შუა საუკუნეების ქართული ხელოვნების სისტემაში, საბჭოთა ხელოვნება, 3, 1989;
    45. ღვთისმშობლის თემა საქართველოს ადრექრისტიანულ პლასტიკაში, ქართული ხელოვნების VI საერთაშორისო სიმპოზიუმი, თბ., 1989;
    46. Une sculpture géorgienne paléochretienne: la stele du village de Matula. Revue des études caucasiennes et caucasiennes, Paris, N 3, 1989;
    47. Zur Erforschung der frühchristlichen georgischen Stelen,  Georgica,  Heft 12,  Jena-Tbilisi,  1989;
    48. ბიზანტია და საქართველო, ხელოვნება,   N9, 1990;
    49. საერო პორტრეტი ადრეფეოდალურ საქართველოში, ხელოვნება,  N2, 1991;
    50. ბრინჯაოს საცეცხლურები საქართველოში, ხელოვნება,  N6, 1991;
    51. Les sujets évangeliquessur les stèles géorgiennes,  Byzance et la Géorgie,  Athènes, 1991;
    52. სტელის ფრაგმენტი სოფელ საცხენისიდან,   Ars Georgica, 10, თბ., 1992;
    53. Il sistema figurativo delle stele georgiane del primo medievo,  Ex Oriente Lux,  Bruxelles,  vol. I, 1992;
    54. ძველი ქრისტიანული სიმბოლიკა ადრეული შუა საუკუნეების ქართულ რელიეფებზე (ჯვარი მედალიონში) ლიტერატურა და ხელოვნება,  6, 1992;
    55. ობიექტური კვლევისათვის, ადრეფეოდალური ხანის საქართველოს ქანდაკების სახელოსნოს განსაზღვრის ერთი ცდის შესახებ, ხელოვნება, 9–10, 1992;
    56. ქრისტიანული თემები ძველ ქართულ პლასტიკაში  (ბრდაძორის ქვასვეტი),  ხელოვნება, 2, 1993;
    57. ადრეული შუა საუკუნეების საერო პორტრეტის ისტორიიდან,  ლიტერატურა და ხელოვნება, 1, 1993;
    58. ძველი ქრისტიანული სიმბოლიკა ქართულ  ქვასვეტებზე, სპექტრი,   N1–2, 1993;
    59. ბორის ციბაძე, ხელოვნება,   N1–3, 1994;
    60. ლუი რეო «შუა საუკუნეების რელიგიური ხელოვნება», ხელოვნება,   N4–5, 1995;
    61. სახარების თემები ქართულ ქვასვეტებზე, ძეგლის მეგობარი,   N2, 1996;
    62. La Géorgie et le monde de Byzance (VIe-VIIe ss.), თსუ საერთაშორისო სიმპოზიუმის მასალები, თბ., 1996;
    63. Reliefs on Georgian Stelae within the System of Early Byzantine Arts. Byzantine Studies. Selected Papers,  Art History,  vol.3, Moscow, 1996;
    64. Stèles Géorgiennes en pierre,  Lugano, 1997;
    65. Ein Werk der europaischen Kleinkunst in Swanetien. Georgica,  Heft 20,  Yena,  1997;
    66. ქართული ქვაჯვარები, თბ., 1998;
    67. პორტრეტი ადრეული შუა საუკუნეების ქართულ პლასტიკაში  (V-VI სს.).  ლიტერატურა და ხელოვნება, 4, 1998;
    68. Early Medieval Stelae in Georgia in the Context of East Christian Art,  Iberica Caucasica,  I,  Curzon Press, 1998;
    69. ქართული ჭედური ხატების ისტორიისათვის, ხელოვნება,  N5–6, 1999;
    70. ბიბლიური თემები ადრეული შუა საუკუნეების ქართულ პლასტიკაში, თსუ 80 წლისთავისადმი მიძღვნილი სამეცნ. კონფერენციის მასალები, თბ., 1999;
    71. Remarques sur l iconographie de la Crucifixion sur les stèles géorgiennes.  Byzantion,  LXX,  Bruxelles,  2000;
    72. ქართული ჭედური ხატების ზოგიერთი ასპექტი, თსუ “სამეცნიერო შრომების კრებული”, 2000;
    73. რწმენის ნიშანსვეტები, მნათობი,   N1–2, 2000;
    74. საქართველო და ბიზანტიური სამყარო, საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ნარკვევები, 6, თბ., 2001;
    75. Фрагмент стелы из селения Сацхениси, Памятники Культуры. Новые Открытия, М., 2001;
    76. Georgia and the Byzantine World. Artistic Aspects. Perception of Byzantium and Its Neighbors,  New York,  2001;
    77. შედევრები და საუკუნეები, თბ., 2001;
    78. დეკორატიულ–გამოყენებითი ხელოვნების კვლევა გ. ჩუბინაშვილის სახ. ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტში,  ქართული ხელოვნების ნარკვევები,  I,  თბ.,  2001;
    79. ღმრთისმშობლის ხატი ადრექრისტიანულ ქართულ ქვასვეტებზე,  Ars Georgica, 11, 2001;
    80. მანაბა მაჰომედოვა,  ალბომის შესავალი ტექსტი, მახაჩყალა, 2002;
    81. ახალი მასალები ქართული კოსტიუმის ისტორიისათვის, მნათობი,   N5–6, 2002;
    82. საქართველო და აღმოსავლურქრისტიანული სამყარო, ქართული ხელოვნების ნარკვევები, II, 2002;
    83. ღმრთისმშობელი – მცირე ორანტა ქართულ ჭედურობაში, საქართველოს სიძველენი,  N4-5, თბ., 2003;
    84. Les croix en pierre géorgiennes et leur place dans l‛ art du Haut Moyen Âge,  ΛΑΜΠΉΔΏΝ,  t. 2,  Ateni, 2003;
    85. ღმრთისმშობელი – ოდიგიტრიის ერთი ვერსიის შესახებ ქართულ ჭედურობაში, ქართული ხელოვნების ნარკვევები, III, თბ.,  2004;
    86. ღმრთისმშობელი – მცირე ორანტა ქართულ ჭედურობაში, საქართველოს სიძველენი,   N4-5, 2003;
    87. უძველესი ლიტურგიკული ნივთები საქართველოში   –   ბრინჯაოს საცეცხლურები,  ლოგოს,  III,  2004;
    88. ქართული ქრისტიანული ხელოვნების გენეზისისათვის,  “ქრისტიანობის ოცი საუკუნე საქართველოში”,  2004;
    89. Об одном образе Богоматери в грузинской чеканке, Zograf, N 30, 2004-05;
    90. გ. ჩუბინაშვილი და ქართული ჭედური ხელოვნების სათავეების საკითხები, ქართული ხელოვნების ნარკვევები, IV, 2005;
    91. ქრისტიანული იკონოგრაფიის ჩამოყალიბების საკითხისათვის (შობისა და ნათლისღების კომპოზიციები ადრეული შუა საუკუნეების ქართულ რელიეფებზე, საქართველოს სიძველენი, 9, 2006;
    92. Изображение Гроба Господня на памятнике раннесредневекового грузинского искусствва. ПКНО, М.,2006;
    93. ქართული ქრისტიანული ხელოვნება, ქვის რელიეფები, თბ., 2008 (თანაავტორი);
    94. ადრეული შუა საუკუნეების ქართული ქვაჯვარები, თბ., 2008