Author Archives: admin

არქიტექტორი, ხელოვნებათმცოდნეობის კანდიდატი, საქ. არქიტექტორთა კავშირის წევრი 1964 წ-დან.
1959წ. დაამთავრა თბილისის სახ. პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებელო ფაკულტეტი არქიტექტორის სპეციალობით.
1959წ. 14.IX-დან 1970წ. 2.II-მდე მუშაობდა სახ. საპროექტო ინსტიტუტის “თბილქალაქპროექტის” არქიტექტორის, უფროსი არქიტექტორის (1963 წ-დან) თანამდებობაზე. თანაავტორებთან ერთად იყო რიგი ქალაქგეგმარებითი პროექტების ავტორი, მათ შორის, “თემქის” დასახლების მიკრორაიონების დაგეგმარებისა.
1973წ. 2.II. დაამთავრა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გ. ჩუბინაშვილის სახ. ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის ასპირანტურა
1973წ. 1.III-დან 2006წ. 1.X-მდე მუშაობდა ამავე ინსტიტუტში უმცროსი მეცნ. თანამშრომლის, მეცნიერ თანამშრომლის (1984-დან), უფროსი მეცნ. თანამშრომლის (1986-დან) თანამდებობებზე ქართული თანამედროვე ხელოვნების ისტორიის განყოფილებაში.
1984წ. 20.XII დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: “ქართული საბჭოთა ქალაქთმშენებლობა 1920-30-იან წლებში”.
1985წ. 29.V მიენიჭა ხელოვნებათმცოდნეობის კანდიდატის წოდება.
1986-1990 წლებში მუშაობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიის ხელოვნების ისტორიის და თეორიის კათედრაზე უფრ. მასწავლებლად. კითხულობდა “საზღვარგარეთის თანამედროვე და საბჭოთა არქიტექტურის” ლექციების კურსს.

სრული ბიბლიოგრაფია:

1. თბილისის პირველი გენერალური გეგმა”, ჟურნ. “მეცნიერება და ტექნიკა”. 1973წ. N7, თბილისი

2. “ქალაქთმშენებლობა საქართველოში 1921-1932 წ.წ.” ჟურნ. “საბჭოთა ხელოვნება”. 1978წ. N8, თბილისი

3. “არქიტექტორი მის ვან დერ როე”. ჟურნ. “ფრესკა”. 1979წ. თბილისი

4. “არქიტექტურულ-მხატვრული საკითხები ქართულ საბჭოთა არქიტექტურაში 1930-იან წლებში”. ჟურნ. “საბჭოთა ხელოვნება”. 1980წ. N3. თბილისი

5. “Первые генеральные планы городов Грузии”. 1981 ერევანი (რესპ. კონფერენცია)

6. “Принципы  жилишной застройки городов Грузии в 1920-30х годах” 1983 წ. თბილისი. IV საერთაშორისო სიმპოზიუმი

7. “Грузинское советское градостроительсто 1920-30х годов” 1985 წ. თბილისი, მონოგრაფია

8. “ჯორჯო ვაზარი”. 1986 წ. ჟურნ. “ფრესკა”. თბილისი

9. “ძმები ვერნინები”. 1987წ. ჟურნ. “ფრესკა”

10. Градостроительство советской Грузии 1930-х годов” 1987 წ. კრებული “ქართული ხელოვნება”. სერია 8Б

11. “ქალაქის არიქტექტურა”. 1989 წ. კრებული “თბილისი”

12. “მთის სოფლის არქიტექტურა”. 1989 წ. V საერთაშორისო სიმპოზიუმი, თბილისი

13. არქიტექტორ თ. ჩხაიძის კატალოგის შესავალი. 2003 წ. თბილისი

14. “ქალაქთმშენებლობა 1970-80-იან წლებში, თბილისი”. 2004 წ. (აკად. ვ. ბერიძისადმი მიძღვნ. კონფერენცია)

15. “რესპუბლიკის მოედანი – თბილისის რეკონსტრუქციის საყურადღებო მაგალითი”. 2005 წ. (აკად. გ, ჩუბინაშვილისადმი მიძღვ. კონფერენცია)

16. “სიმფონიური მუსიკის დარბაზი”. 2006 წ. თბილისი

ხელოვნებათმცოდნე, კულტუროლოგი, ცენტრის უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი, ხელოვნებათმცოდნეობის კანდიდატი.
სამეცნიერო კვლევის სფერო – XX საუკუნის ქართული მხატვრობა, ქართული კულტურული იდენტურობის სახელოვნებათმცოდნეო და ზოგადკულტუროლოგიური კვლევა.
საქმიანობა – თბილისის სამხატვრო აკადემიის ხელოვნების ისტორიისა და თეორიის ფაკულტეტის ასოცირებული პროფესორი, ამავე სასწავლებლის კულტუროლოგიური ხელოვნებათმცოდნეობის სადოქტორო პროგრამის ხელმძღვანელი და წარმომადგენლობითი საბჭოს წევრი.
სხვადასხვა საერთაშორისო გრანტების მონაწილე, მათ შორის ესპანეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს “BECA AECI” – გრანტი ესპანისტიკაში (მადრიდის პრადოს მუზეუმის მიწვეული ექსპერტი), ასევე “TEMPUS-TACIS”-is, “UNICEF”-is, “NDI”-is, “Heinrich Boell Stiftung”-ის პროექტებში მონაწილეობა.

რჩეული ნაშრომები:

1. ქალი სახარებაში, კრებ. გენდერული პრობლემატიკა საქართველოში, თბ., 2001;

2. “მეს” ძიების გზა, ომეგა,N3, 2003;

3. ეპოქათა შეხვედრა XX საუკუნის ქართულ ხელოვნებაში (ლევან ჭოღოშვილის დაზგური სურათის მაგალითზე), ხელოვნებათმცოდნეობა, V, თბ., 2003;

4. კულტურათა დიალოგი შექსპირის ქართულ ილუსტრაციებში (ლ. შენგელია-აბაშიძის ნამუშევრების მაგალითზე), კრებ. ქართული სახვითი შექსპირიანა, თბ., 2004;

5. კულტურათა დიალოგი (ფიროსმანის შემოქმედების ერთი ასპექტის შესახებ), ქართული ხელოვნების ნარკვევები III, თბ., 2004.

სრული ბიბლიოგრაფია:

1. ეპოქა და მხატვარი, ეპოქა,  N28, 1998;

2. დასავლური პოსტმოდერნიზმი და რელიგიური თემა დ. სულაკაურის შემოქმედებაში, სპექტრი,  N1, 1999;

3. ქალთა სტატუსი და ოჯახური ცხოვრების პრინციპი, კრებ. გენდერული პრობლემატიკა საქართველოში, თბ., 2000;

4. ქალი სახარებაში, კრებ. გენდერული პრობლემატიკა საქართველოში, თბ., 2001;

5. სოსო წერეთლის ალბომის შესავალი სტატიის ერთ-ერთი ავტორი, თბ., 2002;

6. კულტურა და გენდერი, კრებ. გენდერული პრობლემატიკა საქართველოში,  თბ., 2002;

7. “მეს” ძიების გზა, ომეგა, N3, 2003;

8. ეპოქათა შეხვედრა XX საუკუნის ქართულ ხელოვნებაში (ლევან  ჭოღოშვილის დაზგური სურათის მაგალითზე), ხელოვნებათმცოდნეობა, V, თბ., 2003;

9. კულტურათა დიალოგი შექსპირის ქართულ ილუსტრაციებში (ლ. შენგელია-აბაშიძის ნამუშევრების მაგალითზე), კრებ. ქართული სახვითი შექსპირიანა, თბ., 2004;

10. კულტურათა დიალოგი (ფიროსმანის შემოქმედების ერთი ასპექტის შესახებ), ქართული ხელოვნების ნარკვევები III, თბ., 2004;

11. კულტურათა დიალოგი მე-20 საუკუნის ქართულ ფერწერაში (ფიროსმანის ქალი ლუდის კათხით და პიკასოს “აბსენტის მოყვარული”), ენა და  კულტურა,  N2, 2005;

12. კულტურათა დიალოგი XX საუკუნის ქართულ მხატვრობაში, სპექტრი,  N2, 2006.

ხელოვნებათმცოდნე, ცენტრის მთავარი მეცნიერი თანამშრომელი, ხელოვნებათმცოდნეობის კანდიდატი, სამეცნიერო საბჭოს წევრი.
სამეცნიერო კვლევის სფერო – ქართული არქიტექტურა.
საქმიანობა – საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ფონდი, ექსპერტი, ძველი თბილისის ურბანული განვითარების პროექტის შედგენა; თბილისის ურბანული მემკვიდრეობის ინვენტარიზაციის პროექტი.

რჩეული ნაშრომები:

1. XVIII-XIX საუკუნეების ქართული სასახლეების ნიმუშები ქართლსა და კახეთში, თბ., 2004 (ავტორეფერატი);

2. წინანდლის არქიტექტურული კომპლექსი, ძეგლის მეგობარი,N3, თბ., 1999;

3. XIX საუკუნის სათავადაზნაურო კარ-მიდამოს ნიმუშები ქართლში, ძეგლის მეგობარი, N2, თბ., 2001;

4. XIX საუკუნის სათავადაზნაურო კარ-მიდამოს არქიტექტურა, ლიტერატურა და ხელოვნება, 3, თბ., 1996;

5. ახალი ქართული ხელოვნება, სპექტრი, თბ., 1996.

სრული ბიბლიოგრაფია:

(1922, ს. სტეფანწმინდა – 1997, თბილისი)
ხელოვნების ისტორიკოსი, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1975), პროფესორი (1976), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1987). დაამთავრა თსუ ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1944) და ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის ასპირანტურა (1948). 1949 წლიდან ამავე ინსტიტუტის თანამშრომელია, 1985 წლიდან – შუა საუკუნეების სახვითი ხელოვნების განყოფილების გამგე. 1968 წლიდან პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. იკვლევდა შუა საუკუნეების ქართულ მონუმენტურ, დაზგურ და მინიატურულ მხატვრობას, შუა საუკუნეების ქართულ ქანდაკებას, თანამედროვე ქართულ სახვით ხელოვნებას. აღსანიშნავია მისი ნაშრომები შუა საუკუნეების ქართული საერო პორტრეტის, ხელნაწერთა დასურათებისა და სვანეთის ფერწერული სკოლის, ქართული თეატრის დეკორატიული ხელოვნების შესახებ. მონაწილეობდა ქართული ხელოვნების, აგრეთვე ქართული და ბიზანტიური ხელოვნების ურთიერთობისადმი მიძღვნილ საერთაშორისო სიმპოზიუმებში; ბიზანტოლოგთა საერთაშორისო კონგრესებში.

რჩეული ნაშრომები:

1. Четыре портрета царицы Тамары, Тб., 1957;

2. Д. Какабадзе, Тб., 1958;

3. Росписи царского живописца Тевдоре в Верхней Сванетии, Соавторы Н. Аладашвили, А. Вольская, Тб., 1956;

4. ბოჭორმის წმ. გიორგის ეკლესიის მოხატულობა, ძეგლის მეგობარი, 9, თბ., 1967;

5. Художественный принцип иллюстрирования грузинской рукописной книги – XI нач. XIII вв. Тб., 1973;

6. Оформление постановок театров им. Шота Руставели и Котэ Марджанишвили, Ars Georgica, т.7, серия “Б”, Тб., 1976;

7. შექსპირი ქართული თეატრის მხატვართა შემოქმედებაში, საბჭოთა ხელოვნება, N3, 1977;

8. Памятники средневековой станковой живописи в Верхней Сванетии, сборник “Средневековое искусство. Русь. Грузия”, М., 1978;

9. Византия, Христианский Восток и формирование местных художесственных традиций в средневековой миниатюрной живописи Грузии и Армении, II მеждународный симпозиум по армянскому искусству в Ереване, на русск. языке в сборнике докладов, т.4, 1978;

10. ქართული ჭედური და ფერწერული ხატები, თანაავტორი თ. საყვარელიძე, თბ., 1979 (II გამოცემა – 1994);

11. Светский портрет в средневековой живописи Грузии, Тб.,1979;

12. Мозаичная портативная икона Св. Георгия из Верхней Сванетии, Ars Georgica, ტ. 8, თბ., 1979;

13. The Icons of Georgia (Tavi II წიგნში: Kurt Waitzman, Gaiane Alibegashvili, Aneli Volskaia, Manolis Chatzidakis, Gordana Babic, Michail Alpatov, Teodore Voinescu. The Icon, Arnoldo Mondadori Editore, Milano-Mladinska Knijga, Lubiana, 1981-1982;

14. La miniatura et le icone dipinte. La scultura. ( მე-4 და მე-5 თავი წიგნში: Gaiane Alibegashvili, Vachtang Beridze, Aneli Volskaia, Leila Xuskivadze: I tesore della Georgiana, Arnoldo Mondadori, Milano-Mladenska Knijga, Lubiana,1983;

15. Живописная школа Сванети, თბ., 1983 (соавторы Н. Аладашвили, А. Вольская);

16. Вновь открытый памятник грузинского иконописного искусства, Ars Georgica, сер. А, т. 9, თბ., 1987;

17. Роспись главного храма Успения Богоматери в Вардзии, Сб. “Пещеры Грузии, Спелеистика, Архитектура, живопись, керамика, ткани”,Тб., 1988;

18. Deux triptyques d, Oubissi: Icones georgiennes du style des Paleologues. Buzantine art Latin West. Art Historical Studies in Honour of Kurt Weitzmann, Princetone University, 1995.

სრული ბიბლიოგრაფია:

(1923, თბილისი – 2006, თბილისი)
ხელოვნების ისტორიკოსი, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1980), პროფესორი (1983). დაამთავრა თსუ ისტორიის ფაკულტეტი (1944) და ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტის ასპირანტურა (1949). 1950 წლიდან მოღვაწეობდა ამავე ინსტიტუტში, 1987 წლიდან იყო წამყვანი მეცნიერი თანამშრომელი. 1968 წლიდან იგი პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში.
ნ. ალადაშვილის მეცნიერული კვლევის საგანი იყო შუა საუკუნეების ქართული ქვის ქანდაკება და მისი მიმართება ბიზანტიურ, სომხურ, დასავლეთ ევროპის სკულპტურასთან, მონუმენტური ქანდაკების განვითარების საერთო მიმართულებისა და ეტაპების დადგენა, ქართული შუა საუკუნეების მონუმენტური მხატვრობა (კერძოდ, სვანეთის ძეგლები), თანამედროვე ქართული სახვითი ხელოვნება.
ნ. ალადაშვილი მონაწილეობდა ქართული ხელოვნებისა და ქართულ-ბიზანტიური ხელოვნების ურთიერთობისადმი მიძღვნილ საერთაშორისო სიმპოზიუმებში; ბიზანტინოლოგთა საერთაშორისო კონგრესებში.

რჩეული ნაშრომები:

1. ნიკორწმინდის რელიეფები (ფასადების სკულპტურის შესახებ შუა საუკუნეების საქართველოში), თბ., 1957;

2. Росписи художника Тевдоре в Верхней Сванетии, Тб., 1966 (თანაავტორები: გ. ალიბეგაშვილი, ა. ვოლსკაია);

3. Средневековая монументальная скульптура грузии (фасадные рельефы V-XI веков), Москва 1977;

4. Композиции алтарной конхи в церквях Сванети, ქართული ხელოვნების IV საერთაშორისო სიმპოზიუმის მასალები, თბ., 1983;

5. Gli Affreshi წიგნში: I Tesoti Della Georgia, G, Alibegashvili, V. Beridze, A. Volskaja, L. Xuskivadze. Arnoldo Mondadori editore, Milano, 1984;

6. დიმიტრი თავაძე (თეატრის მხატვარი), თბ., 1986;

7. Фасадные росписи Верхней Сванети, Ars Georgica, 9 (A), თბ., 1988 (თანაავტორი ა. ვოლსკაია);

8. Iconographic Programme and Style of the Sculpture of a Column in the South Gallery of Oški Church, Georgica II ბოლონია, 1988;

9. შუა საუკუნეების ქართული ქანდაკების სხვადასხვა დარგის ურთიერთდამოკიდებულების საკითხი, ლიტერატურა და ხელოვნება, N1-6, თბ., 1995;

10. Композиции Деисуса в грузинской скульптуре во взаимоотношении с его изображением в византийской пластике, ბიზანტინოლოგთა XVIII, 1991 წლის კონგრესის მასალები, შეპერდსტოუნი, 1996;

11. უფლისა და ღვთისმშობლის დიდების თემის ინტერპრეტაცია ადრეული შუა საუკუნეების ქართულ სკულპტურაში, საქართველოს ეკლესიის, ქართული სასულიერო მწერლობისა და ქრისტიანული ხელოვნების საკითხები, თბ., 1998;

12. მცხეთის XI საუკუნის სვეტიცხოვლის ტაძრის სკულპტურული დეკორი და მისი თეოლოგიური პროგრამა, ქრისტიანობა, წარსული, აწმყო, მომავალი, თბ., 2000;

13. ზემო სვანეთი, შუა საუკუნეების ხელოვნება, გზამკვლევი, თბ., 2001 (თანაავტორი რ. ყენია);

14. ლიტურგიის ასახვა საქართველოს ქვის რელიეფებზე (ადრეული და განვითარებული შუა საუკუნეები), ACADEMIA, N2, თბ., 2001;

15. ქართული სკულპტურის ბიზანტიურთან მიმართების საკითხი (ოშკის ტაძრის ვედრების რელიეფი – X ს.), ქართული ხელოვნების ნარკვევები, 1, თბ., 2001;

16. ფიგურული რელიეფების ადგილი დოლისყანის ეკლესიის ფასადების დეკორში, ქართული ხელოვნების ნარკვევები, 2, თბ., 2002.

სრული ბიბლიოგრაფია: